Sigorta sözleşmelerinden doğan davalarda yetki HMK Madde 15

Kanun Metni:

Sigorta sözleşmelerinden doğan davalarda yetki

MADDE 15– (1) Zarar sigortalarından doğan davalar, sigorta, bir taşınmaza veya niteliği gereği bir yerde sabit bulunması gereken yahut şart kılınan taşınıra ilişkinse, malın bulunduğu yerde; bir yerde sabit bulunması gerekmeyen veya şart kılınmayan bir taşınıra ilişkinse, rizikonun gerçekleştiği yerde de açılabilir.

(2) Can sigortalarında, sigorta ettirenin, sigortalının veya lehtarın leh veya aleyhine açılacak davalarda onların yerleşim yeri mahkemesi kesin yetkilidir.

(3) Bu hüküm deniz sigortalarından doğan davalarda uygulanmaz.

Kanun Gerekçesi:

1086 sayılı Kanunun 19 uncu maddesinde yer alan, sigorta sözleşmelerinden doğan tazminat davalarına ilişkin yetki kuralı, Türk Ticaret Kanununda yer alan sigorta sözleşmelerindeki yeni düzenlemeye paralel olarak yeniden kaleme alınmıştır. Bu kapsamda, “sigorta mukavelesinden mütevellit tazminat dâvası” ifadesi yerine, “zarar sigortalarından doğan davalar” denilerek, yetki kuralının sigorta sözleşmesinden doğan sadece tazminat davası değil, diğer davaları da içine alması sağlanmıştır. Ayrıca, birinci fıkrada yer alan yetki kuralı, zarar sigortalarına ilişkin olduğundan, hükmün başına “zarar sigortalarından” ifadesi eklenerek, yetki kuralının zarar sigortalarına ilişkin olduğu açıklığa kavuşturulmak istenmiştir.

İkinci fıkrada, can sigortalarından doğan davalarda yetkili mahkeme düzenlenmiştir. Buna göre, can sigortası nedeniyle açılacak dava, sigorta ettirenin, sigortalının veya lehdarın leh veya aleyhine açılıyorsa, bu kişilerin yerleşim yerinde açılacaktır. Söz konusu kimselerin, özellikle sigorta şirketlerine karşı korunması amacıyla, yerleşim yerleri mahkemesinin yetkisi, kesin yetkili mahkeme olarak kabul edilmiştir.

1086 sayılı Kanunun 19 uncu maddesinin üçüncü fıkrası aynen muhafaza edilmiştir.

Eski Kanun Hükmü:

HUMK Madde 19 — Sigorta mukavelesinden mütevellit tazminat davası sigorta emvali gayrimenkuleye veya muayyen bir yerde kalması şart kılınan emvali menkuleye müteallik ise emvali mezkürenin bulunduğu ve vaziyeti icabı müstakar olmıyan emvale mütaallik ise tehlikenin hadis olduğu ve hayat sigortalarında sigorta olunan şahsın ikametgahının bulunduğu mahallerde dahi ikame edilebilir. Bu kanunun meriyetinden sonra sigorta mukavelelerine bu maddeye muhalif konulacak şartların hükmü yoktur.

Bu madde bahri sigortalara şamil değildir.

Emsal Yargıtay Kararları

17. Hukuk Dairesi 2015/11050 E. , 2015/10984 K.

“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ : Pazarcık Asliye Hukuk Mahkemesi
TARİHİ : 10/11/2014
NUMARASI : 2014/564–2014/793

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı davada mahkemenin yetkisizliğine dair verilen hükmün süresi içinde davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Davacılar vekili, 02.02.2013 tarihinde…. plakalı ferdi zorunlu koltuk sigortası olmayan araca ….. plakalı arcın çarpması sonucu meydana gelen kazada araçta yolcu olan müvekkillerin murisi N. D.ın hayatını kaybettiğini, bu nedenle davalı aleyhine Pazarcık İcra Müdürlüğünün 2014/144 sayılı dosyasından yapılan icra takibine davalının itiraz ettiğini ve takibin durduğunu belirterek itirazın iptaline ve icra inkâr tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili, süresi içinde HMK. 15/2. maddesine göre kesin yetki sözkonusu olduğunu Gaziantep Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre; HMK 15/2. maddesine göre kesin yetki sözkonusu olduğundan mahkemenin yetkisizliğine, Gaziantep Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili olduğuna, kararın kesinleştiğinde HMK 20. maddesine göre dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verilmiş; hüküm, davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içerisindeki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere göre, davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA ve aşağıda dökümü yazılı 27,70 TL temyiz peşin harcının onama harcına mahsubuna, 21/10/2015 gününde oybirliğiyle karar verildi.

T.C.
İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2018/279
KARAR NO : 2018/1039

DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 02/11/2016
KARAR TARİHİ : 09/10/2018

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkilinin sürücü …’ın sevk ve idaresindeki otobüste yolculuk yaptığı esnada geçirmiş olduğu trafik kazası neticesinde yaralandığını, bu kaza nedeniyle müvekkilinin her iki bacağının kesildiğini, söz konusu aracın kaza tarihini kapsar karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası bulunmadığından davalı güvence hesabı aleyhine 6.000,00 TL maddi tazminatın müvekkiline ödenmesi talebi ile açmış olduğu alacak davasıdır.
CEVAP :
Davalı güvence hesabı vekili görev ve yetki itirazında bulunmuştur.
GEREKÇE:
Dava konusu olay … plakalı araçta yolcu olan …’ın yaralanması nedeni ile tazminat talebine dayalı olduğu anlaşılmıştır. Davalının 5684 sayılı sigorta kanunu uyarınca Karayolu taşımacılığı zorunlu koltuk sigortası kapsamında can sigortası poliçesi kuralları çerçevesinde talep oluşturulduğu anlaşılmaktadır. Dava konusu olayın can sigortası poliçesi gereği özel yetki kurallarının uygulanması gerekmektedir.
HMK 15/2 maddesi gergince can sigortasında kesin yetki kuralı mevcuttur. Buna göre sigortalının yerleşim yeri mahkemesi kesin yetkilidir. Davacının dosya içerisindeki vekaletnamesinden ve dava dilekçesinden de anlaşılacağı üzere ikametgahının Balıkesir olması nedeni ile kesin yetki kuralı doğrultusunda yetkisizlik kararı verilmesi gerekmiştir. Yetki itirazı yönünden yapılan incelemede davacının adresinin Balıkesir olması nedeniyle sınırlarında kaldığı tartışmasızdır. HMK. 15/2. maddesi gereğince yetkili mahkeme, “sigortalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı yerdeki yerleşim adresidir.” iş bu yetki kuralı gereğince Balıkesir Mahkemelerinin yetkili olduğundan şüphe yoktur.
Bu nedenle 6100 sayılı llMK’nml5/2 maddesi gereğince dava dilekçesinin ön inceleme duruşmasında yetki yönünden usulden reddine ilişkin aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın Karayolu Yolcu Taşımacılığı zorunlu ferdi kaza sigortası kapsamında talep edilen tazminat olup HMK 15/2 maddesi uyarınca kesin yetki kuralı ile belirlendiğinden Mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE,
Davacının adresinin bulunduğu BALIKESİR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ yetkili olduğundan, dava dosyasının talep halinde yetkili mahkemeye gönderilmesine,
Yargılama giderlerinin yetkili mahkemesince hüküm altına alınmasına, HMK 20 maddesi gereğince YETKİSİZLİK kararının kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içinde başvuru yapılmaz ise davanın açılmamış sayılmasına karar verileceği ve yargılama giderleri konusunda karar verileceğinin ihtarına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi09/10/2018

Yorum bırakın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Scroll to Top