Sınai Mülkiyet Kanunu, Hükümsüzlük hâlleri, SMK 138

**MADDE 138-** (1) Kurumun nihai kararından sonra;

a) Patent konusu, 82 nci ve 83 üncü maddelere göre patent verilebilirlik şartlarını taşımıyorsa,

b) Buluş, 92 nci maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkraları uyarınca yeteri kadar açıklanmamışsa,

c) Patent konusu, başvurunun ilk hâlinin kapsamını aşıyorsa veya patentin, 91 inci maddeye göre yapılan bölünmüş bir başvuruya veya 110 uncu maddenin üçüncü fıkrasının (b) bendine göre yapılan bir başvuruya dayanması durumunda en önceki başvurunun ilk hâlinin kapsamını aşıyorsa,

ç) Patent sahibinin, 109 uncu maddeye göre patent isteme hakkına sahip olmadığı ispatlanmışsa,

d) Patentin sağladığı korumanın kapsamı aşılmışsa,

patentin hükümsüz kılınmasına ilgili mahkeme tarafından karar verilir.

(2) Mahkeme, 99 uncu maddenin üçüncü veya yedinci fıkraları uyarınca yapılan yayımdan önce birinci fıkranın (a), (b) ve (c) bentleri uyarınca yapılan hükümsüzlük talebine ilişkin olarak karar veremez.

(3) Patent sahibinin 109 uncu maddeye göre patent isteme hakkına sahip olmadığı hakkındaki iddia, ancak buluşu yapan veya halefleri tarafından ileri sürülebilir.

(4) Hükümsüzlük nedenleri patentin sadece bir bölümüne ilişkinse sadece o bölüm ile ilgili istem veya istemler iptal edilerek kısmi hükümsüzlüğe karar verilir. Bir istemin kısmen hükümsüzlüğüne karar verilemez. Kısmi hükümsüzlük sonucu iptal edilmeyen istem veya istemler, 82 nci ve 83 üncü madde hükümlerine göre patent verilebilirlik şartlarını taşıyorsa patent bu kısım için geçerli kalır. Bağımsız istemin hükümsüz kılınması hâlinde, bağımsız isteme bağımlı olan her bir bağımlı istem ayrı ayrı 82 nci ve 83 üncü madde hükümlerine göre patent verilebilirlik şartlarını taşımıyorsa söz konusu bağımsız isteme bağımlı olan istemler de mahkeme tarafından hükümsüz kılınır.

(5) Patentin hükümsüzlüğü davası, patentin koruma süresince veya hakkın sona ermesini izleyen beş yıl içinde, sicile patent sahibi olarak kayıtlı kişiye karşı açılabilir. Patent üzerinde sicilde hak sahibi görülen kişilerin davaya katılabilmelerini sağlamak için ayrıca onlara tebligat yapılır.

(6) Menfaati olanlar, Cumhuriyet savcıları veya ilgili kamu kurum ve kuruluşları patentin hükümsüzlüğünü isteyebilir. Patent sahibinin 109 uncu maddeye göre patent isteme hakkına sahip olmadığı nedeniyle patentin hükümsüzlüğü, ancak buluşu yapan veya halefleri tarafından istenebilir.

(7) Patentin hükümsüzlüğüne ilişkin karar, zorunlu olarak ek patentlerin de hükümsüz olması sonucunu doğurmaz. Ancak, hükümsüzlük kararının tebliğinden itibaren üç ay içinde, ek patentlerin bağımsız patentlere dönüştürülmesi için başvuruda bulunulmazsa, patentin hükümsüzlüğü ek patentlerin de hükümsüz olması sonucunu doğurur.

**Kanun Gerekçesi:**

Maddenin birinci fıkrasında, patentin mahkeme
tarafından hükümsüz sayılmasına ilişkin haller belirtilmiştir.
Maddenin ikinci fıkrasında, mahkemenin, patente ilişkin olarak
patentlenebilirlik şartlan, buluş konusunun yeterince açık ve tam
olarak açıklanmaması ve patent konusunun başvurunun ilk halinin
kapsamını aşması nedenleriyle açılan hükümsüzlük davasında,
Enstitü tarafından yerine getirilmesi gereken tüm yollar
tükenmeden karar veremeyeceğine dair hüküm getirilmiştir.
Maddenin üçüncü fıkrasında, patent sahibinin patent isteme
hakkına sahip olmadığına ilişkin davanın buluşu yapan veya
halefleri tarafından açılabileceği düzenlenmiştir.
Maddenin dördüncü fıkrasında, kısmi hükümsüzlük durumuna
ilişkin hukuki sonuçlar düzenlenmiştir.
Maddenin beşinci fıkrasında, hükümsüzlük davasının ne zaman
açılabileceği düzenlenmiştir. Buna göre, bir patent işlemde olduğu
sürece veya işlemden kalkmışsa bile patent hakkı sona erdikten
(koruma süresinin bitimi veya patent sahibinin patent hakkından
vazgeçmesi veya yıllık ücretin ödenmemesi) sonraki beş yıl içinde
dava açılabilir. Bu süre, patentin ileriye yönelik devam edebilecek
etkisinin olacağı düşünülerek verilmiştir. Ayrıca maddede
hükümsüzlük davasının, dava açıldığında sicilde patent sahibi
olarak kayıtlı kişiye karşı açılabileceği belirtilmiştir. Bu hüküm,
patent başvurusu veya patent işlemde iken bir hak sahibi değişikliği
olması durumunda, hükümsüzlük davasında davalının kim
olacağım belirlemek amacıyla düzenlenmiştir.
Maddenin altıncı fıkrasında, patentin hükümsüzlüğünün kimler
tarafından talep edilebileceği belirtilmiştir.
Maddenin yedinci fıkrasında ise patentin hükümsüzlüğüne ilişkin
kararın, söz konusu patente ek olarak yapılan patentlerin de
hükümsüz olması sonucunu doğurmayacağı, ek patentin
özelliğinden dolayı asıl patentten daha sonra yapılan bir geliştirme,
yenilik olması nedeniyle bağımsız patente dönüştürülerek varlığını
sürdürebilme imkânının tanınması amacıyla düzenlenmiştir.

Yorum bırakın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Scroll to Top