Taraflarca getirilme ilkesi HMK Madde 25

\"\"

Kanun Metni:

Taraflarca getirilme ilkesi

MADDE 25- (1) Kanunda öngörülen istisnalar dışında, hâkim, iki taraftan birinin söylemediği şeyi veya vakıaları kendiliğinden dikkate alamaz ve onları hatırlatabilecek davranışlarda dahi bulunamaz.

(2) Kanunla belirtilen durumlar dışında, hâkim, kendiliğinden delil toplayamaz.

Kanun Gerekçesi:

Maddede, dava malzemesi olan vakıaların, taraflarca getirilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Maddenin birinci fıkrası, 1086 sayılı Kanunun 75 inci maddesinin birinci fıkrasını karşılamaktadır. İkinci fıkra ise yeni bir hüküm olup, delillerin toplanması bakımından genel kuralı ifade etmektedir. Maddede, 1086 sayılı Kanunun 75 inci maddesindeki “hatırlatacak hâllerde dahi bulunamaz” ibaresi muhafaza edilmiştir. Bununla yasaklanan husus, somut bir olaya, vakıaya işaret edilmesi, vakıa getirilmesinin telkin edilmesidir. Hâkim, getirilen olayın olgularının, vakıalarının soyut hukuk normunun unsurlarını karşılamadığını beyan edebilecektir. Hâkimin vakıalar yönünden yetkin kılınması veya sınırlanması hususu, Tasarının 36 ncı maddesi ile birlikte değerlendirilmelidir. Maddede dava malzemesinin, davanın temelini teşkil eden vakıalar ve delillerin getirilmesi konusunda, tarafların mutlak yetkisi vurgulanmaktadır. Maddenin ikinci fıkrası, 1086 sayılı Kanunun 75 inci maddesinin üçüncü fıkrasına nazaran dar kapsamlı olan ve hâkime yeni delil emredebilme yetkisi veren 36 ncı madde ile birlikte değerlendirilmelidir.

Eski Kanun Hükmü:

HUMK Madde 75 – Kanunun tayin eylediği istisnalardan başka hallerde hakim iki taraftan birinin söylemediği şeyi veya iddia sebeplerini re\’sen nazarı dikkate alamaz ve onları hatırlatabilecek hallerde dahi bulunamaz.

Ancak müphem ve mütenakız gördüğü iddia veya sebepler hakkında izahat istiyebilir. Hakim davanın her safhasında iki tarafın iddiaları hududu dahilinde olmak üzere kendilerini istima ve lazım olan delillerin ibraz ve ikamesini emredebilir

Emsal Yargıtay Kararları

T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2019/231 Esas
KARAR NO : 2020/32

DAVA : İtirazın İptali (Taşınmaz Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 21/10/2016
KARAR TARİHİ : 16/01/2020

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşınmaz Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ /
TALEP: Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; müvekkili şirket ile davalı …arasında, 18/12/2015 tarihli, … fuarına katılım kira sözleşmesi imzalandığını, davalının kira sözleşmesi gereği ödemesi gereken faturaya dayalı bakiye 17.645,40 TL \’yi ödemediğinden bahisle bakiye kira alacaklarının tahsili için İstanbul …İcra Müdürlüğü\’nün… esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini iddia ve beyan ederek davalının itirazının iptaline, takibin devamına, %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalıya yasaya uygun olarak tebligat yapılmış olmasına karşın, davaya cevap vermediğinden, H.M.K.\’nın 128. maddesi hükmü gereğince davayı inkar ettiği varsayılmıştır.

KANITLAR VE GEREKÇE /
Dava, İ.İ.K.\’nın 67. maddesi hükmüne dayalı olarak açılmış olup, yapılan ilamsız icra takibine karşı davalının vaki itirazının iptali ve icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması istemine ilişkindir.
Dosyanın İstanbul … Sulh Hukuk Mahkemesi\’nin 20/12/2018 tarih, … Esas ve … Karar sayılı görevsizlik kararı üzerine Mahkememizin … Esasına kaydının yapıldığı görülmüştür.
İstanbul … İcra Müdürlüğü\’nün… Esas sayılı takip dosyası celbedilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
İstanbul… İcra Müdürlüğü\’nün … Esas sayılı dosyasının tetkikinde; davacı şirketin davalı aleyhinde cari hesap alacağının tahsili amacı ile 17.645,40.-TL üzerinden icra takibi yaptığı, ödeme emrinin borçlu şirkete 05/10/2016 tarihinde tebliğ edildiği, davalı şirketin 11/10/2016 tarihli itirazı ile takibin durduğu anlaşılmıştır.
İstanbul … Sulh Hukuk Mahkemesi\’nin …Esas sayılı dosyasında aldırılan 18/07/2017 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında özetle; İcra takibinde talep edilen 17.645,40.-TL tutara takip tarihinden, dava tarihine kadar geçen süre için sözleşme gereği aylık %3 faiz oranı üzerinden 1.376,34.-TL faiz hesaplandığı, dava tarihi itibariyle toplam 19.021,74 TL davalının borçlu olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller ve bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirket ile davalı şirket arasında 16/12/2015 tarihli \”…\” fuarına katılım kira sözleşmesi imzalandığı, davalı kiracının fuar kira sözleşmesi gereğince düzenlenen fatura bedellirini kısmen ödemesi ve bakiye kalan 17.645,40TL borcunu ödemediğinden bahisle davacı tarafından bakiye alacaklarının tahsili için davalı şirket aleyhine icra takibine girişildiği, dava şirketin itirazı üzerine takibin durduğu bu nedenle eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Davalı taraf savunmalarında kira sözleşmesinin Standsız-Özel tasarımlı alan kısmının işaretlenmiş olduğu, davacının kirlanmayan alanlara ilişkin davalı hakkında icra takibi başlatıldığını ileri sürmüştür. İstanbul … Sulh Hukuk Mahkemesi\’nin … Esas sayılı dosyasında aldırılan 18/07/2017 tarihli bilirkişi raporu ile davacının davalıdan 17/05/2016 tarihi itibariyle 17.645,40.-TL alacaklı olduğunun tespit edildiği, görevsizlik kararı üzerine Mahkememize kaydı yapılan davada usul ekonomisi yönünden yeniden bilirkişi incelemesine gerek olmadığı, bilirkişi raporuna yapılan itirazların Mahkememizce değerlendirilebilecek nitelikte olduğu dikkate alınarak yeni bir bilirkişi incelemesi yapılmasına gerek bulunmadığı kanaatine varılmış, taraflar arasında uyuşmazlık konusu olmayan 18.12.2015 tarihli kira sözleşmesinde stand alanı bilgileri kısmında \”standsız-özel tasarımlı alan\” işaretlenmiş olduğu, ikinci kat bölümünde herhangi bir işaretlemenin bulunmadığı, davalı tarafından ikinci kat alanının sözleşme konusu olmadığı yönündeki savunmaları göz önüne alındığında davacının ikinci katın kira bedeline ilişkin talebinin, ileri sürülen vakıaları ispatlama yükünün iddia eden tarafa ait olduğu(TMK madde 6, HMK madde 25/son) hükmü gereğince ispat etmesi gerektiği, davacının taraflar arasında yapılan kira sözleşmesinin 2.kat kirasını da kapsadığına ilişkin iddiasını ispata yönelik delil sunmadığı, bu nedenle davacı tarafından bu bedelin davalıdan talep edilemeyeceği kanaatine varılarak bilirkişi tarafından tespit edilen 17.645,40TL den ikinci kat kira bedeli 7.699,50-TL mahsup edildiğinde davanın kısmen kabulüne ve davalının İstanbul … İcra Müdürlüğü\’nün… E.sayılı dosyasına yaptığı itirazının kısmen iptali ile takibin 9.945,90.-TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren sözleşme uyarınca hesaplanacak %3 oranında faizi ile birlikte tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine, hükmolunan 9.945,90.-TL\’nin %20 si oranında icra inkar tazminatına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM / Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;
1-Davanın kısmen kabulü ile davalının İstanbul … İcra Müdürlüğü\’nün… E.sayılı dosyasına yaptığı itirazının kısmen iptali ile takibin 9.945,90.-TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren sözleşme uyarınca hesaplanacak %3 oranında faizi ile birlikte tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Hükmolunan 9.945,90.-TL nin % 20 si oranındaki 1.989,18.-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 679,40.-TL nispi karar ve ilam harcından 213,11.-TL peşin harçtan mahsubu ile hazineye gelir yadına, bakiye 466,29.-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 213,11.-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.\’deki esaslara göre belirlenen 3.400,00.-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.\’deki esaslara göre belirlenen 3.400,00.-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 531,20.-TL yargılama giderinin davadaki kabul ve red oranına göre 299,41.-TL\’nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,
9-HMK 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan 730,00.-TL gider avansından kalan bakiye gider avansı olması halinde, hüküm kesinleştiğinde ve talep edildiğinde davacıya iadesine,
Davacı vekilinin huzurunda, davalı tarafın yokluğunda kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri\’nde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.

 

Yorum bırakın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Scroll to Top