Yetki Genel kural HMK Madde 5

\"\"

Kanun Metni:

Genel kural

MADDE 5- (1) Mahkemelerin yetkisi, diğer kanunlarda yer alan yetkiye ilişkin hükümler saklı kalmak üzere, bu Kanundaki hükümlere tabidir.

Kanun Gerekçesi:

Maddenin birinci fıkrasında, kısmî davada dava edilenin, alacağın son kesimi olması hâlinde, görevli mahkemenin belirlenmesinde, bu son kesimin tutarına bakılacağı hususu hükme bağlanmıştır.

İkinci fıkrada ise dava edilenin, alacağın son kesimi olmaması hâlinde, alacağın çekişmeli olup olmayacağı, ancak çoğunlukla davanın açılmasından sonraki evrede anlaşılacağından, 1086 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin iki ve üçüncü fıkralarında yapılmış bulunan ayrımdan tümüyle vazgeçilmiş, bu durumda kısmî davada görevli mahkemenin belirlenmesinde alacağının tamamının esas alınması gerektiği hususu açıkça vurgulanmıştır

Eski Kanun Hükmü:

1HUMK Madde 24 – Teşkilatı Esasiye Kanunu ve Kanunu Medeni ve sair adli kanunlar ve muahedeler ile salahiyet hakkında vazolunan hükümler mahfuzdur.


Emsal Yargıtay Kararları

(Kapatılan)17. Hukuk Dairesi         2012/13256 E.  ,  2012/11144 K.
  •  

\”İçtihat Metni\”

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi
KISITLI ADAYI : …

Vesayet hukukuna ilişkin olarak açılan davada Dargeçit Sulh Hukuk Mahkemesi ile İzmir 12.Sulh Hukuk Mahkemesince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yetkili mahkemenin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:
-KARAR –

Dava, … doğumlu …\’ın gayri resmi evlilik mahsulü 05.06.2012 doğumlu çocuğu …\’ın vesayet altına alınması talebine ilişkindir.
Dargeçit Sulh Hukuk Mahkemesince,nüfus kayıtlarına göre vesayet altına alınması gereken küçüğün adresinin İzmir olması nedeniyle TMK 404,411 ve HMK5.maddeler gereğince mahkemenin yetkisizliğine dosyanın yetkili ve görevli İzmir Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
İzmir 12.Sulh Hukuk Mahkemesince de,Bornova İlçe Emniyet Müdürlüğünün 4.9.2012 tarihli yazısından küçük …\’nın annesi ile birlikte … Köyünde oturduğu,İzmir olarak belirtilen adreste dedesi …\’ın oturduğunun belirlendiği gerekçesiyle MK 411 madde gereğince karşı yetkisizlik kararı verilmiştir.
Türk Medeni Kanununun 411. maddesine göre, vesayet işlerinde yetki, küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairesine aittir.
Dosya kapsamından,küçüğün annesiyle birlikte Dargeçit Karabayır köyünde oturduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın, Dargeçit Sulh Hukuk Mahkemesinde çözümlenmesi gerekmektedir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK.\’nun 21 ve 22.(1086 sayılı HUMK.’nun 25 ve 26.) maddeleri gereğince Dargeçit Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 16.10.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.

T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2020/336 Esas
KARAR NO : 2021/116

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 15/07/2020
KARAR TARİHİ : 10/03/2021

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA;Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 07/04/2019 tarihinde cereyan eden olayda müvekkilİ … ,… adına kayıtlı … sevk ve idaresindeki .. plaka numaralı araçta yolcu iken aracın takla atarak yuvarlanması neticesinde yaralandığını, … plaka numaralı araç kaza tarihi itibari ile … nolu poliçe kapsamında davalı şirket tarafından sigortalandığını, kaza araç sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi neticesinde meydana geldiğini, kaza neticesinde müvekkili tıbbi müdahalelere maruz kaldığını ve ilaç kullanmaya mahkum olduğunu, vücudunda fonksiyon kaybı meydana geldiğini, gerek tedavi giderleri, gerek işinden uzak kalması gerek maluliyet yaşaması hayatını ziyadesiyle olumsuz etkilediğini ve zorlaştırdığını, kazaya sebep olan aracın şoförü …\’ın tek ve asli kusuru söz konusu olduğunu, bu durum kaza tespit tutanağında da sabit olduğunu, müvekkili tıbbi müdahalelerle karşı karşıya geldiğini ve ağır ilaçlar kullanmak zorunda kaldığını, arz ve izah edilen nedenlerden dolayı; müvekkilinin işbu davaya konu ettikleri talihsiz kaza sonucunda uğradığı zararlara istinaden fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 -TL maddi tazminatın, kaza tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP;Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Davacı davasını … 3. Asliye Ticaret Mahkemesinde açtığını, halbuki davaya bakmaya müvekkil şirketin yargın çerçevesinde bulunduğu İstanbul Anadolu Mahkemelerinin yetkili olduğunu, bu sebeple davanın yetkisizlikten reddi gerektiğini, davacının geçici iş göremezlik zararına ilişin talepleri tedavi gideri kapsamında olup tedavi gideri talepleri trafik sigortası yeni genel şartları gereği teminat dışında olduğu, sigorta poliçesinde yazılı teminat tutarı maluliyet halinde doğrudan doğruya hak sahiplerine ödenmediğini, davacı taraf sürekli maluliyet halinde zararını ispat etmesi gerektiğini, aleyhlerine haksız olarak açılan davanın reddini, davacının davasını ispatı halinde müvekkili şirketin öncelikle ferilerden sorumlu tutulmaması, olmaz ise, asıl alacak yargılama giderleri ve vekalet ücreti açısından ayrı ayrı poliçe limiti ile sorumlu tutulmaması, faizin en erken dava tarihinden başlatılmasına, davanın reddedilen kısmı açısından yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Dava, haksız fiilden kaynaklı olarak tazminat talebine ilişkindir.
HMK\’da kesin yetki halleri açıkça sayılmış olup haksız fiile ilişkin davalardaki yetki, kesin yetki olmayıp bir seçimlik yetkidir.
HMK 16. madde uyarınca; haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir.
HMK 5. madde de ise genel yetki kuralı düzenlenmiş , ilgili maddeye göre; mahkemelerin yetkisi , diğer kanunlarda yer alan yetkiye ilişkin hükümler saklı kalmak üzere , bu kanun hükümlerine tabidir.
Tüm dosya kapsamı itibariyle; davanın haksız fiilden kaynaklı olarak sigorta şirketi aleyhine açılan tazminat talebine ilişkin olduğu; davacı – alacaklının ikametgahı mahkemesinin Isparta ili, haksız fiilin meydana geldiği yerin … ilinde, davalı … şirketinin adresinin ise … ili … İlçesi sınırları içerisinde olduğu; davanın, HMK 16. Madde ve HMK 5. Madde uyarınca yetkili olan mahkemelerden her hangi birinde açılmadığı; mahkememizin davaya bakmaya yetkili mahkeme olmadığı; davalı tarafından cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunarak davaya bakmaya yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu yönünde ilk itirazı ileri sürdüğü anlaşılmakla; yetki dava şartı eksikliği nedeniyle davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-Yetki dava şartı eksikliği nedeniyle, davanın USULDEN REDDİNE,
2- Davaya bakmaya yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna
3-HMK 20/1 md. uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren 2 haftalık hak düşürücü süre içerisinde taraflarca mahkememize başvurularak talep edilmesi halinde dava dosyasının yetkili İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi\’ne gönderilmesine, aksi takdirde talep halinde mahkememizce ek karar ile davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğine,
4-HMK 331/2 md. uyarınca yargılama gideri, harç ve vekalet ücreti hususlarında görevli mahkemece karar verilmesine, mahkememizce ek karar ile davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi halinde yargılama gideri, harç ve vekalet ücreti hususunda da karar verilmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi. 10/03/2021

17. Hukuk Dairesi         2012/8674 E.  ,  2013/6989 K.

  •  


\”İçtihat Metni\”

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda verilen hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı … vekilince istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen 14.5.2013 Salı günü taraflardan gelen olmadı. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan dosya incelendi, gereği düşünüldü.

-K A R A R-

Davacı vekili, davalı tarafa ait araç sürücüsünün kusurlu hareketi ile meydana gelen kazada ölen dava dışı kişinin eş ve çocuklarına davacının zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olarak 108.096,26 TL destekten yoksun kalma tazminat ödediğini, kaza sırasında davalı …\’in sürücü belgesi bulunmadığını belirterek ödenen tazminatın davalılardan rücua tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar vekili, yetki itirazında bulunmuş, ayrıca davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, iddia, savunma ve toplanan kanıtlara göre; davalı … hakkındaki davanın kabulü ile, 108.096,26 tl nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, davalı … hakkındaki davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş, hüküm, davalı … vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1-Dava, davacıya Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı aracın davalı sürücü Mehmet Selim tarafından sürücü belgesiz kullanımı sırasında vefat eden kişinin desteğinden yoksun kalanlara davacı tarafından ödenen tazminatın araç sürücüsü ile sigorta ettirenden rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesinden kaynaklanan uyuşmazlıkta yetkili mahkeme 6100 Sayılı HMK 5.maddesine göre (mülga 1086 Sayılı HUMK 9) davalının yerleşim yeri mahkemesi veya 6100 Sayılı HMK 10 maddesine göre (mülga 1086 Sayılı HUMK 10) göre sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesidir.
Davanın açıldığı İstanbul Mahkemesi HMK 5 ve 10.maddesinde öngörülen yetkili mahkemelerden bulunmamaktadır.
Davalı süresinde mahkemenin yetkisine itiraz etmiş olup davalının yetki itirazında bildirdiği Erciş Mahkemeleri davalının yerleşim yeri mahkemesi olması itibariyle uyuşmazlığın çözümünde yetkili bulunduğundan davalı …\’in yetki itirazının kabulü ile mahkemenin yetkisizliğine dosyanın yetkili Erciş Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde yetki itirazının reddi ile davanın esasına ilişkin hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
2-Bozma kapsamına göre sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda 1 numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı … vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 2 numaralı bentte açıklanan nedenlerle sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, duruşmada vekille temsil olunmayan davalı … yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalı …\’a geri verilmesine 14.5.2013 günü oybirliği ile karar verildi.

 

Yorum bırakın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Scroll to Top